نحوه تشخیص سکته با نوار قلب | مقایسه عکس نوار قلب سالم و ناسالم
یکی از مهمترین فاکتورها در تشخیص سکته قلبی، سرعتعمل است. سریعترین و در دسترسترین روش تشخیص سکته، نوار قلب است که فعالیت الکتریکی بطنها و دهلیزهای قلب را ثبت میکند. تشخیص سکته با نوار قلب همواره با مقایسه آن با نوار قلب نرمال انجام میشود. در صورت مشاهده تغییر در موجها و فاصله بین بخشهای مختلف نوار قلب، میتوان وجود سکته و حتی نوع آن را بررسی کرد. برای آشنایی دقیقتر با نحوه تشخیص سکته با نوار قلب، همراه ما باشید.
آیا نوار قلب میتواند سکته را نشان دهد؟
نوار قلب با نمایش تغییرات ناشی از سکته قلبی، یکی از ابزارهای کلیدی در تشخیص این عارضه است. هنگام سکته، فعالیت الکتریکی قلب دچار اختلال میشود و این تغییرات معمولا در نوار قلب قابل مشاهده هستند. به همین دلیل، بیمار میتواند در سریعترین زمان ممکن، حتی با انجام نوار قلب ساده در منزل، به وجود سکته قلبی پی برده و اقدامات لازم را برای کاهش عوارض انجام دهد.
نوار قلب در سکته مغزی چه تغییراتی میکند؟
برای تشخیص سکته با نوار قلب، بررسی تغییرات آن در مقایسه با نمونه نرمال ضروری است. نوار قلب طبیعی دارای محدودههای مشخصی است و هرگونه افزایش یا کاهش در این محدودهها نیاز به بررسی دقیق پزشک دارد. این تغییرات همیشه یکسان نیستند و بسته به نوع سکته مغزی و میزان درگیری بطنها و دهلیزها متفاوت خواهند بود. به طور کلی، غیرطبیعی شدن موج T، بروز آریتمی و ضربان نامنظم قلب، کوتاه یا طولانی شدن فواصل نوار قلب و افزایش فاصله QT میتوانند از نشانههای مهم سکته در نوار قلب باشند.
| تغییرات نوار قلب | تغییرات | توضیحات |
| تغییرات در موج T | معکوس شدن جزئی یا صاف شدن موج T | در سکته مغزی، موج T ممکن است معکوس یا صاف شود. این تغییرات میتوانند نشاندهنده نقص در خونرسانی به مغز و تغییرات الکتریکی در قلب باشند. |
| آریتمی | ضربان قلب نامنظم در برخی لحظات (مثلا تپشهای اضافی یا بینظم شدن ضربانها) | آریتمی یا ضربان نامنظم قلب در سکته مغزی رایج است. این اختلالات میتوانند به دلیل تغییرات در سیستم الکتریکی قلب ایجاد شوند که ناشی از اختلالات عصبی است. |
| ضربان قلب نامنظم | تغییرات در ریتم ضربان مانند تپشهای زودهنگام یا تغییرات ملایم در سرعت ضربان | ضربان قلب نامنظم ممکن است به دلیل آسیب به مراکز تنظیمکننده ضربان قلب در مغز رخ دهد. این تغییرات میتوانند منجر به اختلالات کارکردی در قلب شوند. |
| فاصلههای طولانی یا نزدیکشده PR و QRS | تغییرات جزئی در فاصلههای PR و QRS | تغییرات در فاصلههای PR و QRS ممکن است نشاندهنده اختلالات در انتقال سیگنالهای الکتریکی در قلب و تاثیرات ناشی از سکته مغزی باشد. |
| افزایش فاصله QT | افزایش جزئی فاصله QT و ناپایداری آن | افزایش فاصله QT میتواند بهعنوان علامت خطرناک در نوار قلب باشد. این تغییرات ممکن است به دلیل اختلالات الکتریکی در قلب در پی سکته مغزی رخ دهند. |
نحوه تحلیل نوار قلب برای تشخیص سکته قلبی
تشخیص سکته قلبی با نوار قلب، زمانی امکان پذیر است که بدانید این نوار از چندین بخش مختلف تشکیل شده است. در واقع فعالیت الکتریکی قلب با همین تست ثبت میشود و همین موضوع میتواند برای تشخیص سکتههای قلبی بسیار مفید باشد. گام به گام تحلیل نوار قلب برای تشخیص سکته مغزی به شرح زیر هستند:
شناسایی نقاط مختلف نوار قلب
در نوار قلب، قسمتهای مختلفی وجود دارند که هر کدام نشاندهنده فعالیت الکتریکی خاصی در قلب هستند. درک هر یک از این بخشها برای تشخیص عکس نوار قلب سالم و ناسالم اهمیت زیادی دارد.
- موج P: نشاندهنده دپولاریزاسیون دهلیزها (انقباض دهلیزها) است. در یک نوار قلب طبیعی، موج P باید قبل از کمپلکس QRS ظاهر شود.
- کمپلکس QRS: نشاندهنده دپولاریزاسیون بطنها (انقباض بطنها) است. این کمپلکس شامل سه موج Q، R و S است.
- موج T: نشاندهنده رپولاریزاسیون بطنها (استراحت بطنها) است.
- قطعه ST: فاصلهای بین پایان کمپلکس QRS و ابتدای موج T است. این قطعه در حالت استراحت بطنها قرار دارد و معمولا باید همسطح خط ایزوالکتریک (خط صاف مبنا) باشد.
بررسی عکس نوار قلب سالم و ناسالم
در تصویر نوار قلب ناسالم (سمت راست)، که نشاندهنده یک نوع سکته قلبی است، تغییرات مشخصی در نوار قلب دیده میشوند. همین تغییرات به ظاهر ساده، برای تشخیص سکته قلب با نوار قلب مفید هستند و باید با دقت تحلیل شوند:
- بالا رفتن قطعه ST: این مهمترین و واضحترین نشانه سکته قلبی در نوار قلب است. همانطور که در تصویر میبینید، قطعه ST به طور قابل توجهی از خط مبنا بالاتر رفته است. این بالا رفتن نشاندهنده آسیب شدید به عضله قلب و ایسکمی حاد (کمبود خونرسانی) است و باید با دقت بررسی شود.
- معکوس شدن موج T: در برخی موارد و در مراحل بعدی سکته، موج T ممکن است معکوس شود و به سمت پایین برود. این نیز نشانهای از ایسکمی و آسیب قلبی است و حتما باید مورد توجه پزشک قرار بگیرد.
- موج Q پاتولوژیک: موج Q پاتولوژیک که پهنتر و عمیقتر از حد طبیعی است، نشاندهنده از بین رفتن عضله قلب (نکروز) در اثر سکته قلبی قدیمیتر است. معمولا با بررسی این موج در نوار قلب، میتوان سوابق بیمار را از سکتههای قلب قدیمی در نظر گرفت.
نحوه تشخیص سکته با نوار قلب و مراحل انجام
برای تشخیص سکته با نوار قلب، باید اطمینان حاصل شود که نوار قلب به صورت صحیح ثبت شده باشد. تست نوار قلب به صورت سرپایی انجام میشود. لازم است که بیماران جواهرت و اجسام فلزی را از خود جدا کنند. پس از آن، پوشش بالاتنه بیمار بالا زده میشود. سپس الکترودها به نواحی خاصی از سینه و پاهای بیمار متصل میشود. در حین انجام نوار قلب، نباید حرکت و صحبتی داشته باشید تا تست دقیقتر انجام شود.
نتیجه نوار قلب معمولا شامل یک سری خطوط سینوسی است که با کمک آنها، میتوان دقیقتر از نرمال بودن یا نبودن نوار قلب مطمئن شد. به طور کلی، هر زمانی که نتیجه نوار قلب نرمال نباشد، یعنی مشکلی در قلب بیمار وجود دارد و باید حتما توسط پزشک بررسی شود. این ناهماهنگیهای ایجاد شده به دلیل مشکلات سطحی نیست و خبر از مشکلات جدی در قلب و عروق میدهد. در نوار قلب نرمال، ضربان قلب بین 60 تا 100 بار در دقیقه تعیین میشود که اگر بیشتر یا کمتر از این مقدار باشد، غیر طبیعی است.
انجام نوار قلب در منزل برای تشخیص سکته فوری با ویزیت منزل
دیگر نیازی نیست که برای انجام نوار قلب، خودتان را به مراکز درمانی برسانید. ما در مجموعه ویزیت منزل با بهترین تجهیزات و دستگاههای به روز، امکان انجام نوار قلب در منزل شما را داریم و حتی با اعزام پزشکان متخصص قلب و عروق، سکته قلبی را تشخیص داده و راه حلهای درمانی و پیشگیری کننده را نیز به شما پیشنهاد خواهیم کرد. به محض درک علائم سکته قلبی، با ما تماس بگیرید تا در سریعترین زمان ممکن در کنار شما باشیم.